| N'ei jamei pensat qu'un jorn escriveri en occitan acì. Mes vatz comprener ço que justica la men escritura si continuatz à leer. Dejà si ezt aciu es que, si parlatz la lenga, si ezt a leer shens comprener, o a meitat. Es vertader l'occitan aco semble au Frances, en fin lo qu'ei aprenut au lycéeu... Ne parli pas de l'occitan qu'emplega «l'appostrophe», mes me compreni.
Si disi l'occitan qu'ei apprenut es par amor, que i a enqüèra tres ans ne le parlavi pas. Ei commencat en classa de seconda, e ei continuat dens las classes de prumera et de terminal. A la fin ei passat l'esprava au bachelierat. Pas com los autes totun : au loc de la passar a l'orau, qu'ei passat la lenga a l'escriu.
Mes ne soi pas acì per har un recapitulatiu deus epravas de bachilierat, mes per parlar, com lo tìtol l'indiqua, d'identitat.
E que de mei per parlar d'identitat que l'occitan ? L'identitat... Credi vertadièrement que èm a la perder tots. Mondialisation, aquì donc ço que nos llevas... Las gents son dens lo vertadèr quan disen que se trove aciu noste avenir. Mes es vertadièrement necessari d'i sacrificar noste identidad, au profit d'ua auta mei larga ?
Non aço texto n'es pas anti-mondialisation... Ni altermondialiste, ne soi pas acì per me péner sus tots lors problemas que porta la mondialisation, aulhors ei pro d'un pair communiste per tot saber au propos, e soi bien placat per m'alinhar sus las son ideas.
Que i a monde que disen viver héra plan shen identitat, ne parli pas deu nom, mes de communotat, au sens esluenhar de la causa. Un pople ancian, o actuel, (o a venir ???) deu quau un individù apartiéne.
Per aço que i a dejà lo paìs. Soì Frances, es Ingles, ei American, lo vesin es Belge...
Mes pode diser per precisar un pauc : es Ecossais e parles gaëlic, ei lo petit hilh d'un emigre asiatic e vive en lo quartièr chinés de la soa vila, lo vesin es Flaman e parle la soa lenga taben plan que allemand...
E jo soi frances, lo mens pairs son françes, es tot, que podi diser de mei?
Los mens pairs son estat lhevat en ua ciutat de banlèga parisian, lhevat dens ua cultura mondiale, lhevat au communisme per ua partit, lhavat luenh de la politica per l'auta.
Los pairs de lo mens pairs, son de pertot. Normandie, Massìs Centrau, Nord, Somme... Lo tot amassa dens un «bolhon de cultura» a l'epòca tot recent, la Region Parisian.
Alavetz Jo, lhevat per la mei granda partit, en Gironda, luenh de totas las originas que podi aver, Jo soi qui ? Jo soi qué ?
N'eì pas d'identitat, viéni de pertot, un mescla qui n'a podut se har que dens la cultura mondiale...
Si segur poden viver shens saver que apartiènen a quauquarren, jo podi de tira diser que per un adolescén, es un chic mens aisit. Parli d'un adolescén qui ei escàdet sus la dura e crudèla question, d'on viéni, qui soi, e querque ?
Es las questions que me tribulòssevan a 15 o 16 ans. Eì fenit per trovar ua solucion a aço problema d'identitat, eì aprenut l'occitan. Òc autan profieitar de la men situacion geografique e de las options que perpausava lo men licèu. Eì donc apuisha dens ço qu'aprenevì informacions e me soi frabricat ua identitat.
Aco n'a pas estat vertadièrement evident per lo mens pairs, qui avevan paur que me cabuisha dens petita comunotats barradas, gropuscules regionalistes regetant la nacionalitat Francésa... Arren de tot aço plan evidement. Héi partit d'un grope folkloriste adara e podi assegurar que son hera ubèrt.
Ne disi pas que es la solucion deu bonaür, non luenh d'aco. Mes devessi diser que aco ensenhament m'a portat mei que ne l'agi credut. Fau diser qu'eì avut escadença, puishque aparentement aço va s'estancar. Au profit d'ua uniformisation deus camins.
Enqüèra ua còp dens un chepis de mondiaisation... e d'ua identitat medish egau a tots los individuas.
Arrevirada Disponible.
|
